Kliermaagdilatatiesyndroom bij de grijze roodstaatpapegaai
Het kliermaagdilatatiesyndroom of proventricular dilatation disease is een virale infectie( bornavirus) die het centraal zenuwstelsel aantast en een fataal verloop kent. Het komt voor bij een 50 tal verschillende papegaaisoorten en zowel bij wildvang als bij handopfok vogels. Deze ziekte werd vroeger de macaw wasting syndroom genoemd omdat het oorspronkelijk enkel bij ara’s voorkwam. De klinische zenuwtekens variëren nogal gaande van abnormaal gedrag, ataxie en tenslotte verlamming. Ook de kliermaag en de spiermaag geraken verlamd. De aangetaste vogel is niet meer in staat voedsel te verteren en te absorberen en lijdt tenslotte aan blijvend gewichtsverlies en spieratrofie. De vogels regurgiteren onverteerde zaden en ook in de stoelgang vind men onverteerde zaden terug. De vogel verzwakt, wordt lusteloos en kwijnt weg. De klinische tekens zijn veroorzaakt door ontstekingsreacties die zich voordoen in het centraal en perifeer zenuwstelsel. Ontstekingscellen (lymfocyten en plasmacellen) penetreren in de locale zenuwganglia van de spijsverteringsorganen. Soms kan enkel het centraal zenuwstelsel aangetast worden. De ziekte komt zowel voor bij jonge als bij oudere vogels. De jongere vogels vertonen wel ergere ziektetekens. Niet alle vogels die in aanraking komen met het virus vertonen ziektetekens. Sommige vogels ontwikkelen antistoffen en zouden fungeren als dragers van de ziekte. De meeste vogels vertonen ziektetekens weken na in contact gekomen te zijn met het virus. De meesten sterven na enkele maanden tot 1 jaar aan ontbering. Een bloedonderzoek toont de volgende afwijkingen: hypoproteinemie, hypoglycemie, heterofilie, anemie en stijging van creatinine fosfokinase tgv zenuwweefselbeschadiging. De diagnose van de ziekte wordt gesteld aan de hand van ziektetekens, röntgenopnames met contrast en kropbiopsie. Een meer zekere diagnose kan bekomen worden door het aantonen van antistoffen in het bloed, een test die enkel in Amerika te verkrijgen is. Autopsiebevindingen zijn atrofische spieren, uitgezette slokdarm, magen en darmen. Zieke vogels eindigen meestal met euthanasie. Ontstekingsremmers kunnen de symptomen verlichten en men zoekt ook de werking uit van amantadine, een antiviraal geneesmiddel.
